Parafia pw. Trójcy Przenajświętszej została erygowana w 1434 r. z terytorium parafii Wizna staraniem Jana Gasztołda, któremu w 1433 r. Wielki Książę Litwy Zygmunt Kiejstutowicz nadał dobra tykocińskie na własność. Nowa parafia miała obejmować cały obszar majętności Gasz tołdowskiej. Od 1752 do 1864 r. parafię prowadzili Księża Misjonarze.

Kościół pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej w Tykocinie skupia w sobie wielowiekową przeszłość tego wyjątkowego dla historii Podlasia i Ojczyzny miasteczka.

Tykocin od momentu otrzymania praw miejskich 1425 stał się jed nym z najważniejszych miast Podlasia. Fundacja i wybudowanie kościoła jest ściśle związana z rodem Branickich – Gryfitów. W dziejach miasta istniało prawdopodobnie cztery kościoły parafialne, nie licząc cerkwi, synagogi i klasztorów Ojców Bernardynów. Najstarszą tykocińską świątynią, o której wspominają źródła jest ufundowany przez Starostę Smoleńskiego Jana Gasztołda – kościół p.w. Trójcy Świętej, św. Anny i św. Mikołaja Biskupa. Tykocin przebudowywały żywioły, a zwłaszcza łatwo wybuchające pożary. Skorzystał z tego w 1741 roku ówczesny właści ciel Jan Klemens III Branicki i podjął decyzję zasadniczej przebudowy miasta. Dominantą nowych założeń urbanistycznych stał się kościół pa rafialny, zlokalizowany we wschodniej pierzei rynku. Swoją fasadą po szerzoną monumentalnie o półkoliste arkadowe galerie, łączące się z wy suniętymi ku przodowi wieżami, obejmuje całą szerokość placu. Bryła świątyni nawiązuje do klasycznej, trójnawowej, trójprzęsłowej bazyliki z wyodrębnionym w swym wnętrzu prezbiterium. Autor projektu nie jest przekonująco ustalony. Mógłby nim być (przynajmniej w początkowej swej fazie) warszawski architekt Tomaso Bellotti. Dojście do kościoła zamyka brama, na której filarach ustawiono dynamiczne, późnobarokowe w stylistyce popiersia ewangelistów, dłuta Johanna Chrisostomusa Redle ra, kierujące uwagę zwiedzającego na centralny punkt fasady jakim jest umieszczona nad portalem tablica wychwalająca cnoty rodu fundatora (…disce ab his bene velle ab illo bene facere).

Tykociński kościół w zamysłach fundatora miał stać się swoistym mauzoleum rodziny, perłą w koronie wszelkich inwestycji i fundacji. Bu dowa obecnego kościoła była przeprowadzona zasadniczo w latach 1742–1750, chociaż jego wnętrze doposażano przez dziesiątki lat. Świątynię konsekrował 12 lipca 1750 roku biskup łucki Franciszek Antoni Kobiel ski. Kaznodzieja przemawiający podczas tego historycznego wydarzenia nie zapominał o fundatorze mówiąc: „dwa niegdy w Rzymie starożytność widziała Kościoły, Kościół Cnoty y Kościół Honoru, ani można było wniść ad Templum Honoris chyba per Templum Virtutis. Kościół Tykociński będzie to Kościół Cnót y Honoru Twego J.W. Fundatorze: nadchodzącey tu Chrześcijańskiej Pobożności, iako trzeba będzie nayprzod w respektującey admiracyi zastanowić się nad Cnotami, y heroicznymi akcyami Twemi, któremi go piękniey niż matryalnemi splendorami ozdobiłeś. Tak trzeba będzie konkludować z Kaznodzieią Pańskim, iż nie inny chyba Magnus secundum Nomen Maximus in salutem populorum fundować go musiał”.

Podobno na specjalne życzenie samego Branickiego obrazy do ołtarza głównego oraz trzech par ołtarzy bocznych namalował wzięty i płodny malarz warszawski – Szymon Czechowicz. Tytułowy obraz Trójcy Przenajświętszej powstał zapewne jeszcze w 1748 roku. Pozostałe obrazy ołtarzy bocznych – to jakby symboliczny panteon świętych patronów rodu, swoiste mauzoleum. Św. Katarzyna Aleksnadryjska, upamiętniająca postać matki hetmana – Katarzyny Scholastyki Sapieżanki, jak też babki Aleksandry Katarzyny z Czarnieckich; Św. Szczepan – nawiązujący do osoby opiekuna ojca, Stefana Mikołaja i pradziada Stefana Czarnieckiego (Szczepan – grec. Stephanos); św. Elżbieta Aragońska – patronka Izabelli Elżbiety z Poniatowskich (3 żony J.K. Branickiego); św. Mikołaj, upamiętniający drugiego patrona ojca hetmana. Na szczególną uwagę zasługuje znajdujący się w ołtarzu bocznym (po stronie ambony) łaskami słynący obraz Matki Bożej Tykocińskiej. Namalowany on został prawdopodobnie w początkach XVII wieku, (szkoła włoska? gdańska?); cieszył się szczególnym kultem wśród okolicznej szlachty. W poprzednim kościele parafialnym był on umieszczony w ołtarzu bocznym po stronie ewangelii (1738 r.), w latach 1749-74 znajdował się w ołtarzu głównym kościoła bernardyńskiego „na kępie”.

W wielu elementach wystroju wnętrza świątyni możemy łatwo zauważyć francuskie wzorce i kanony sztuki. Na szczególną uwagę zasługują freski umieszczone na ścianach kościoła (do poziomu gzymsu) autorstwa Sebastiana Ecksteina. Kościół był także hojnie wyposażony przez fun datora we wszelkiego rodzaju liturgiczne sprzęty (monstrancję, kielichy, lichtarze, krzyże ołtarzowe, ornaty etc.) wykonywane przez najlepszych rzemieślników w kraju, których Branicki tak licznie zgromadził przy swojej rezydencji w Białymstoku. Wiele tych sprzętów zachowało się do dzisiaj i jest nadal używana.
Należy nadmienić, że inwestycja możnych właścicieli Tykocina nie ograniczała się jedynie do pobudowania i doposażenia kościoła, a dotyczyła całego kompleksu zharmonizowanych działań o charakterze założeń urbanistycznych, edukacyjnych, a także opieki społecznej. Na szczególną uwagę zasługuje tutaj wybudowanie Seminarium Tykocińskiego, którego zadaniem było kształcenie księży dla diecezji łuckiej. Swoją działalność rozpoczęło w 1769 roku i funkcjonowało, aż do czasów Powstania Styczniowego.

Ostatnim elementem osiemnastowiecznej przebudowy Tykocina był monumentalny budynek klasztoru bernardynów, ostatecznie ukończony w 1789 roku. Szczególny nadzór nad tą inwestycją sprawowała Izabela Branicka. Jak wynika z zachowanej korespondencji właścicielki dóbr ty kocińskich – nie udało się zrealizować wszystkich planów, dotyczących tego miejsca; związanych przede wszystkim z pobudowaniem wielkiego kościoła w miejscu obecnego dziedzińca klasztornego.

Na terenie parafii znajduje się pobernardyński zespół klasztorny z roku 1771 w stylu późnego baroku, fundacji Jana Klemensa Branickiego. Wschodnie skrzydło klasztoru zamieniono na kościół pw. Nawiedzenia NMP. W latach 1973-1997 w tym budynku mieścił się Diecezjalny Dom Księży Emerytów, aktualnie jest tam Dom Pomocy Społecznej pw. św. Franciszka z Asyżu prowadzony przez Caritas Diecezji Łomżyńskiej.

Plebania murowana (budynek poklasztorny) wybudowana w latach 1742-1750 staraniem Jana Klemensa Branickiego, wpisana do rejestru zabytków.

Liczba wiernych: 3070